رنگ کردن وسایل چوبی در ۴ مرحله

همانند هر وسیله دیگری، وسایل چوبی نیز به مرور زمان ظاهر زیبای خود را از دست می دهند و نیاز به نوسازی دارند. راحت ترین و ارزان ترین راه برای نوسازی وسایل چوبی فقط یک قوطی رنگ است. در این مطلب قصد داریم رنگ کردن وسایل چوبی را در ۴ مرحله ساده به شما آموزش دهیم. ضمنا نگاهی کوتاه به انواع رنگ و پوشش های مخصوص چوب خواهیم انداخت.

مراحل رنگ کردن وسایل چوبی

برای رنگ کردن وسایل چوبی مراحل زیر را یک به یک و با حوصله انجام دهید:

مرحله اول: سنباده زدن چوب

اولین قدم برای رنگ‌ کردن وسایل چوبی سنباده‌زنی آن ها است. در اجرای این مرحله کم کاری نکنید چرا که حاصل کار شما به این قسمت بستگی دارد. سنباده زنی درست باعث می شود رنگ به خوبی به سطح کار بچسبد، پوسته نکند و ورقه نشود، سطح کار یکنواخت و صاف شود و جلوه رنگ چندبرابر شود.

برای سنباده زنی می‌توان هم از روش دستی کمک گرفت و هم از گیره سنباده و یا دستگاه سنباده زن استفاده کرد. البته برای استفاده از دستگاه سنباده زن باید کمی مهارت داشته باشید چون ممکن است به قسمت های ظریف چوب صدمه وارد کنید.

برای پاک‌کردن رنگ‌های کهنه و لکه‌های روی چوب، اصولا باید از سنباده‌ زبر شروع کنید. سنباده‌های گریت ۸۰ و ۱۰۰ برای شروع کار مناسب هستند. برای آشنایی بیشتر با سنباده‌ها و انتخاب درست سنباده، بهتر است با کاربرد سنباده های مختلف آشنا شوید.

بعد از اینکه لکه‌ها و رنگ‌های کهنه را تا حد امکان پاک کردید، با استفاده از سنباده‌ های نرم‌، مثلا سنباده گریت ۱۵۰، سطح چوب را هموار و صاف کنید. برای سطوحی که دسترسی به آن‌ها سخت است از سنباده‌ های پارچه‌ای و کاغذی که انعطاف پذیر هستند استفاده کنید.

ترتیب استفاده از سنباده زبر و سپس سنباده نرم بسیار مهم است. سنباده زبر ناصافی‌ها و رنگ‌های کهنه را پاک می‌کند و سنباده نرم خط و خش‌ها و آثار سنباده زبر را محو کرده و سطح کار را نرم می‌کند، به طوری که اگر با انگشت روی سطح چوب بکشید نرمی و صافی سطح را حس می‌کنید. مهم نیست که همه رنگ های قبلی پاک شده باشند. در مراحل بعدی مشکل تکه رنگ‌های سخت و باقیمانده را حل خواهیم کرد.

مرحله دوم: تمیز کاری سطح چوب

بعد از انجام سنباده زنی باید گرده سنباده را کامل از روی سطح چوب پاک کرد. باقی ماندن گرده روی چوب باعث می شود بتونه و در نهایت رنگ به سطح چوب نچسبد و باعث ورقه ورقه شدن و یا ریختن رنگ به مرور زمان شود. همچنین سطح کار به جای اینکه صاف و یکنواخت شود دانه دانه و ناهموار می شود.

برای تمیزکاری سطح چوب می توانید از جاروبرقی استفاده کنید. برای اطمینان با پارچه نمدار نیز کل سطح را پاک کنید. برای نم دار کردن پارچه می توانید هم از آب و هم از تینر استفاده کنید. تینر باعث چسبندگی بهتر رنگ می شود و چربی ها را نیز پاک می کند. اگر از آب استفاده می کنید حتما بلافاصله با دستمال خشک رطوبت چوب را بگیرید تا به چوب صدمه ای وارد نشود.

اجازه دهید سطح کار خشک شود، سپس وارد مرحله بعد شوید.

مرحله سوم: زیرسازی و بتونه کاری

بعد از سنباده‌زنی و تمیزکاری، و قبل از اجرای رنگ، سطح کار نیاز به آماده‌سازی دارد. با کمک بتونه چوب می‌توانید زدگی‌ها را بپوشانید و سطح کار را یکنواخت کنید. به علاوه، رنگ روی بتونه چسبندگی بیشتری پیدا می‌کند. در انتخاب بتونه چوب دقت کنید. بتونه شما باید از رنگی که انتخاب کرده‌اید روشن‌تر باشد. البته بیشتر بتونه‌های چوب به رنگ سفید هستند، پس در این مورد نگرانی نداشته باشید.

بهتر است روی کل سطح چوب را بتونه بکشید. برای این کار از لایه‌های خیلی نازک بتونه استفاده کنید به طوری که اصلا معلوم نباشد بتونه کاری کرده‌اید. حداقل ۱۰ دقیقه صبر کنید تا این لایه نازک بتونه خشک شود. البته با توجه به میزان و ضخامت بتونه زمان خشک شدن آن متفاوت است. اگر لازم بود لایه های بعدی بتونه را نیز اضافه کنید. هدف این است که سطح کار کاملا صاف و تا جای ممکن دارای پوشش بتونه باشد تا رنگ به خوبی به سطح کار بچسبد.

چوب‌ها منافذی دارند که رنگ را به خود جذب می کنند. بتونه چوب مانع رسوخ رنگ به منافذ چوب می شود. بتونه بعد از خشک شدن کاهش حجم پیدا می کند، پس اگر می‌خواهید یک فرورفتگی را بتونه کنید، کمی بیشتر از اندازه نقطه موردنظر بتونه اعمال کنید. بتونه های اضافه را بعد از خشک شدن با سنباده نرم حذف کنید. روی بتونه را نیز سنباده بکشید تا با سطح چوب همتراز شود. سپس مجدد سطح کار را خوب تمیز کنید. حالا سطح چوب آماده رنگ آمیزی است.

مرحله چهارم: اجرای رنگ روی چوب

برای رنگ کردن چوب گزینه‌های زیادی وجود دارد. می‌توانید از رنگ‌های فوری مخصوص چوب که با عناوین سیلر، کیلر، نیم پلی‌ استر و پلی استر شناخته می‌شوند استفاده کنید. این نوع رنگ‌ها معمولا غلیظ هستند و قبل از اجرا باید رقیق شوند. معمولا با حلالی مثل تینر رقیق می‌شوند. اشکال تینر بوی تند آن است و ضمنا خاصیت خورندگی دارد که برای چوب مناسب نیست. پس می‌توان به جای تینر از جایگزینی مثل حلال ۴۰۲ استفاده کرد.

سیلر چوب چیست؟

سطوح چوبی منافذی دارند که رنگ را جذب می کنند، به همین دلیل نیاز به زیرسازی دارند. سیلر چوب به عنوان یک پوشش آستری عمل کرده و منافذ چوب را می پوشاند. استفاده از سیلر برای رنگ آمیزی چوب بسیار مهم است، چرا که باعث می‌شود الیاف و پرزهای ریز سطح چوب از بین برود، سنباده خوری سطح چوب و مقاومت در برابر نفوذ رطوبت بیشتر ‌شود و رویه نهایی رنگ چوب (کیلر) به راحتی به سطح کار چسبیده و به منافذ چوب رسوخ نمی‌کند که همین مسئله باعث افزایش کیفیت رنگ، استحکام و دوام بیشتر و مصرف کمتر رنگ چوب می‌شود.

سیلرها معمولا به رنگ کهربایی و یا عسلی هستند. حلال سیلر تینر است و برای رقیق کردن سیلر معمولا از تینر ۱۵۰۰۰ و ۲۰۰۰۰ استفاده می شود. اجرای سیلر با کاردک، قلم مو، غلطک یا پیستوله انجام می شود.

قبل از اجرای سیلر بهتر است با بتونه چوب سوراخ ها و عیوب سطح پوشانده و برطرف شود. از آنجایی که برای رقیق کردن سیلر از تینر استفاده می شود، اجرای آن روی رنگ و پوشش آستری باعث خوردگی و از بین رفتن رنگ می شود. بنابراین سیلر را نباید روی رنگ و آستری به کار برد.

همیشه سعی کنید به اندازه نیاز سیلر را رقیق کنید چراکه بعد از مدت ۲ روز سیلر به شکل گچ ته نشین شده درآمده و عملا خاصیت خود را از دست می دهد و قابل اجرا نیست.

دقت داشته باشید که محصول دیگری با نام سیلر یا مات کننده سطوح در بازار موجود است که کاملا با سیلر چوب تفاوت دارد. از سیلر چوب برای زیرسازی و پر کردن منافذ چوب قبل از رنگ آمیزی استفاده می شود، در حالیکه سیلر مات کننده برای ایجاد پوشش مات روی سطوح مختلف، مثلا شیشه و نیز سطوح رنگ خورده کاربرد دارد.

کیلر چیست؟

معمولا نام سیلر و کیلر همراه هم هستند. کیلر پوششی شفاف و بی رنگ است که بعد از اجرای سیلر و اصولا به عنوان پوشش نهایی اجرا می شود که به سطح کار جلا بخشیده و ظاهر کار را زیبا و براق می کند. استحکام بالای کیلر نیز به عنوان یک پوشش محافظ عمل کرده و سطح کار را در برابر سایش و خوردگی محافظت می کند. کیلر نیز مانند سیلر با تینر رقیق و اجرا می‌شود.

سیلر و کیلر علاوه بر چوب قابل استفاده روی سطوح فلزی و گچی نیز هستند. هرگز نباید سیلر و کیلر را با هم ترکیب کرد چراکه عناصر تشکیل دهنده کیلر روی سیلر تاثیر منفی گذاشته و کارایی و عمر مفید آن را خراب می‌کند.

محصول دیگری به نام کیلر یا براق کننده در بازار وجود دارد که تقریبا کاربرد مشابهی با کیلر چوب دارد و برای ایجاد پوشش براق روی سطوح استفاده می شود. اما به اندازه کیلر چوب خاصیت محافظ و ضد سایش ندارد.

پلی استر و نیم پلی استر

پلی استرها شامل دو نوع نیم پلی استر و تمام پلی استر هستند.

نیم پلی استر پوششی شفاف است که جهت زیبایی و حفاظت روی سطح چوب اجرا می شود. نیم پلی استر یک نوع لاک دوجزئی است و برای خشک و سخت شدن باید با هاردنر (خشک کن) مخلوط شود. ترکیب نیم پلی استر و هاردنر ۱۰ به ۱ است که عدد بزرگ تر مربوط به مقدار نیم پلی استر است.

برای رقیق کردن نیم پلی استر نیز از تینر استفاده می شود. نسبت ترکیب تینر با پلی استر با توجه به ابزار اجرای نیم پلی استر متفاوت و بین ۳۰ الی ۴۵ درصد متغیر است. مثلا برای اجرای نیم پلی استر با قلمو به ازای ۱ کیلو نیم پلی استر ۳۰۰ گرم تینر و برای اجرا با پیستوله ۴۵۰ گرم تینر لازم است. نیم پلی استرها رنگ ها و پوشش های مختلفی اعم از بی رنگ، سفید، مشکی و مات و براق دارند.

تمام پلی استر پوششی سه جزئی است که از ترکیب جزء اول و دوم و سپس هاردنر حاصل می شود. تمام پلی استر کاملا براق بوده و نیاز به پرداخت کاری ندارد. ضمنا سریع خشک می شود و نیازی به رقیق کردن با تینر ندارد.

سیلر، کیلر و پلی استرها معمولا به رنگ عسلی هستند و تاثیر خاصی روی رنگ چوب ندارند. برای اینکه رنگی متفاوت روی چوب اعمال کنید می‌توانید از رنگ‌های خودرویی استفاده کنید. رنگ روغنی نیز گزینه دیگری است اما توصیه نمی‌شود. البته رنگ های روغنی مخصوص چوب نیز در بازار یافت می شوند. در صورتی که می‌خواهید از رنگ روغنی استفاده کنید، یک لایه سیلر روی چوب اعمال کنید تا از جذب رنگ به چوب و درنتیجه ایجاد پرز روی سطح چوب جلوگیری کنید.

خوشبختانه برای رنگ کردن چوب گزینه‌های فروانی وجود دارد. علاوه بر موارد ذکر شده می‌توان به انتخاب‌های دیگری برای رنگ کردن چوب اشاره کرد:

• استفاده از شاپان که ماهیت چوب و زیبایی آن را حفظ می‌کند و افزایش می‌دهد.
• جوهر رنگ و لاک الکل که در گذشته و به دلیل نبود رنگ‌های صنعتی بیشتر استفاده می‌شد.
• روغن‌های گیاهی مخصوص چوب که با فناوری های جدید تولید می‌شوند و بی‌ضرر هستند.
• رنگ‌های دکوراتیو که بیشتر مناسب وسایل چوبی کوچک هستند.
• روغن‌های طبیعی مثل روغن برزک، کنجد، سویا، آفتابگردان و غیره که نسبتا گران‌قیمت هستند.
• واکس چوب که با الهام از روش‌های سنتی اما با فناوری‌های جدید تولید می‌شود.
• رنگ‌ های پلی اورتان که آب گریز و مقاوم هستند و بیشتر برای صنایع سنگین مناسب هستند.
• رزین‌های اپوکسی چوب که زیبایی فوق العاده‌ای دارند اما اجرای درست آن‌ها نیاز به تخصص دارد.

چند ترفند برای رنگ کردن چوب

برای رنگ کردن وسایل چوبی، جدا از رنگی که انتخاب می کنید، نکاتی وجود دارد که با رعایت آن ها نتیجه بهتری خواهید گرفت.

رنگ را خوب ادغام کنید و با قلم موی تمیز لایه اول را نازک اعمال کنید. درست مانند بتونه کاری، اجرای رنگ نیز به صورت چند لایه نازک، بسیار بهتر از اعمال یک لایه ضخیم است. لایه های نازک ظاهر زیباتری پیدا می کنند، خشک شدن رنگ سریع‌تر می‌شود، استحکام و ماندگاری طولانی تری دارند و همچنین باعث می شوند بافت چوب از زیر رنگ قابل تشخیص باشد که برای زیبایی وسایل چوبی بسیار مهم است. بین اجرای هر لایه اجازه دهید تا لایه قبلی خشک شود.

اگر سطح چوبی که رنگ می کنید پهن و عریض است (مثل سطح میز ناهارخوری)، بهتر است از حرکات طولانی و ممتد قلم مو روی سطح کار استفاده کنید. این کار باعث درخشان تر شدن رنگ و یکنواختی آن می شود.

وقتی پروژه خود را تمام و تفاوت را حس کردید، می بینید که وسایل چوبی زیادی در اطراف شماست که دوست دارید همه آن ها را رنگ زده و مثل روز اول نو کنید.

شما می توانید هر رنگی که دوست دارید، حتی رنگ های بسیار خاص و نادر را برای فضاهای مختلف محل کار و زندگی امتحان کنید و از فضا و رنگ جدید لذت ببرید. دستگاه ترکیب رنگ کامپیوتری فروشگاه زبرنگ این امکان را فراهم کرده تا به بی نهایت رنگ متنوع و زیبا دسترسی داشته باشید. کافی است رنگ موردنظر خود را از کاتالوگ رنگ این سرویس انتخاب کنید و ظرف مدت ۵ دقیقه آماده تحویل بگیرید.

لطفا سوالات و نظرات خود را با ما در فروشگاه رنگ و ابزار زبرنگ در میان بگذارید. 

منبع: سایت بابویلا