رنگ اپوکسی | ویژگی ها، کاربرد و نحوه اجرا

رنگ اپوکسی یک پوشش همه کاره و بادوام است که در طیف وسیعی از صنایع و همچنین مصارف خانگی کاربرد دارد. خواص منحصر به فرد رنگ اپوکسی این پوشش را به یک انتخاب مطمئن برای مصارف محفاظتی و تزئینی تبدیل کرده است. در این مطلب در مورد رنگ اپوکسی، خصوصیات و ویژگی ها، کاربردها، تفاوت آن با سایر انواع رنگ و نحوه ترکیب اجزا و اجرای آن صحبت خواهیم کرد.

رنگ اپوکسی چیست؟

رنگ اپوکسی نوعی رنگ است که از رزین های اپوکسی و سخت کننده ها (هاردنر) تشکیل شده است. این اجزا هنگامی که با هم ترکیب می شوند، یک واکنش شیمیایی ایجاد می کنند که منجر به ایجاد یک سطح سخت و بادوام می شود. رنگ اپوکسی یک پوشش خاص است که به دلیل دوام و طول عمر بالا و تطبیق پذیری استثنایی محبوبیت زیادی پیدا کرده است.

به دلیل ویژگی های خاص این پوشش مثل قدرت چسبندگی بالا به سطوح مختلف و قدرت بالا در محافظت از سطوح، رنگ اپوکسـی ابتدا برای مصارف صنعتی به کار می رفت. اما به مرور برای مصارف عمومی مثل پوشش دادن سطوح کف در اماکن پرتردد مسکونی و تجاری مورد استفاده قرار گرفت.

اجزای تشکیل دهنده رنگ اپوکسی

رنگ اپوکسـی از دو جزء اصلی تشکیل شده است: رزین های اپوکسی و هاردنر.

رزین های اپوکسی معمولاً از منابع پتروشیمی به دست می آیند و به عنوان پایه رنگ عمل می کنند.

از طرف دیگر سخت کننده یا هاردنر کاتالیزورهایی هستند که باعث شروع فرآیند پخت و عمل آمدن رنگ اپوکسی می شوند.

هنگامی که رزین‌های اپوکسی و سخت‌کننده‌ها با نسبت صحیح مخلوط می‌شوند، باعث بروز فعل و انفعالات شیمیایی می شوند. در این واکنش شیمیایی اجزای رنگ اپوکسی به هم چسبیده و سخت می‌شوند و پوششی قوی و بادوام را تشکیل می‌دهند.

انواع رنگ اپوکسی

رنگ ها و پوشش های اپوکسی انواع مختلفی دارند:

رنگ اپوکسی پایه حلال

این نوع رنگ اپوکسـی حاوی حلال هایی است که در طی فرآیند پخت تبخیر شده و یک پوشش اپوکسی سخت از خود باقی می گذارد.

رنگ های اپوکسی پایه حلال به دلیل چسبندگی عالی و مقاومت در برابر مواد شیمیایی شناخته شده اند و بیشتر مصارف صنعتی دارند.

رنگ اپوکسی پایه آب

رنگ های اپوکسی پایه آب، همان طور که از نام آن ها پیداست، به جای مواد حلال از آب به عنوان حامل استفاده می کنند. این نوع رنگ اپوکسی اغلب به دلیل بوی کم و سازگاری با محیط زیست طرفداران خاصی دارد و معمولاً برای پوشش دادن اماکن مسکونی و تجاری استفاده می شود.

رنگ اپوکسی جامد یا پودری

رنگ های اپوکسی پودری فاقد مواد حلال یا آب هستند و در نتیجه یک پوشش ۱۰۰% جامد محسوب می شوند. این نوع پوشش اپوکسی فوق العاده بادوام است و اغلب در محیط های صنعتی و تجاری که دوام فوق العاده مورد نیاز است مورد استفاده قرار می گیرند.

رنگ اپوکسی مخصوص کف تک جزئی

این نوع رنگ اپوکسـی که به کفپوش اپوکسی نیز معروف است، از قبل مخلوط شده و در یک ظرف آماده استفاده می باشد. اجرای این نوع رنگ نسبتاً آسان است و به همین دلیل به یک انتخاب محبوب برای انجام پروژه های خودت انجام بده تبدیل شده است.

کفپوش های اپوکسی تک جزئی پوششی براق ایجاد می کنند و برای محافظت از سطوح بتنی سیمانی مناسب هستند. با این حال، در مقایسه با رنگ های اپوکسی دو جزئی، در برابر سایش و مواد شیمیایی دوام و مقاومت کمتری دارند.

رنگ اپوکسی مخصوص کف دو جزئی

رنگ یا کفپوش اپوکسی دو جزئی از دو جزء رزین اپوکسی و هاردنر تشکیل می شود. این اجزا باید قبل از استفاده با هم مخلوط شوند.

این نوع رنگ اپوکسی به دوام استثنایی و مقاومت شیمیایی آن شناخته می شود و به همین دلیل، برای نقاط پرتردد و محیط های صنعتی مناسب است.

این پوشش یک روکش قوی و ماندگار ایجاد می کند که می تواند در برابر سایش و اصطکاک زیاد و قرار گرفتن در معرض مواد سخت و خشن مقاومت کند.

با اینکه اجرای رنگ اپوکسی دو جزئی نسبت به اپوکسی تک جزئی سخت تر است، اما عملکرد و طول عمر بالاتری دارد.

ویژگی های رنگ اپوکسی

پوشش اپوکسی طیف وسیعی از خواص و ویژگی های قابل توجه را شامل می شود که آن را از سایر انواع رنگ متمایز می کند:

دوام و ماندگاری بسیار بالا: رنگ اپوکسی در برابر سایش و اصطکاک بسیار مقاوم است. به همین دلیل، برای سطوحی که به شدت در معرض سایش و تردد بالا هستند بسیار گزینه خوبی است. همچنین، مقاومت بالایی در برابر حرارت، رطوبت، خوردگی و ضربه دارد.

مقاومت در برابر مواد شیمیایی: رنگ اپوکسی می تواند در برابر مواد شیمیایی مختلف از جمله اسیدها و حلال ها، بدون اینکه آسیبی ببیند، مقاومت کند.

قدرت چسبندگی بالا: رنگ اپوکسی به خوبی به سطوح مختلف می‌چسبد و یک اتصال قوی ایجاد می‌کند که باعث جلوگیری از پوسته شدن یا گسستگی رنگ می شود.

مزایای رنگ اپوکسی

مزایای استفاده از رنگ اپوکسی عبارتند از:

خواص محافظتی: رنگ اپوکسی مانعی قوی در برابر آسیب های ناشی از مواد شیمیایی، سایش و ضربه ایجاد می کند.

جذابیت و زیبایی: پوشش صاف و براق این رنگ جذابیت بصری سطوح را افزایش می دهد و آن را به گزینه ای محبوب برای کاربردهای تزئینی تبدیل می کند.

نیاز به نگهداری کم: سطوحی که پوشش اپوکسی دارند به راحتی تمیز می شوند و نیاز به تعمیرات و رنگ آمیزی مکرر را کاهش می دهد.

معایب رنگ اپوکسی

در کنار مزایا و ویژگی های خاص رنگ اپوکسی، معایبی نیز وجود دارد که باید به آن‌ها دقت کرد.

پوشش های کف اپوکسی، در صورت تماس با روغن یا آب می توانند بسیار لیز شوند.

اجرای رنگ های اپوکسی دو جزئی کمی دشوار است و نیاز به تجربه و حوصله دارد. ضمن اینکه، در صورت نیاز به تغییر این پوشش ها، حذف کردن و پاک کردن آن کار سختی است و نیاز به ابزارهای مکانیکی مثل سنگ سنباده دارد.

کاربردهای رنگ اپوکسی

رنگ اپوکسی به دلیل ماهیت همه کاره خود در صنایع و برای مصارف مختلف مورد استفاده قرار می گیرد:

مصارف صنعتی و تجاری: در محیط های صنعتی، رنگ اپوکسی برای محافظت در برابر خوردگی، سایش و قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی بر روی کف، دیوارها و ماشین آلات اعمال می شود. فضاهای تجاری اغلب از پوشش های اپوکسی برای جذابیت، دوام و زیبایی استفاده می کنند.

کاربردهای مسکونی: استفاده از رنگ اپوکسی می تواند فضاهای مسکونی را متحول کند. معمولاً برای پوشش کف گاراژ، کف تمامی اتاق ها و سالن ها و حتی به عنوان یک گزینه تزئینی بر روی میزها و روی کابینت آشپزخانه و نیز محیط هایی که در معرض رطوبت شدید هستند، مثل حمام و استخرهای سرپوشیده از رنگ اپوکسی استفاده می شود.

صنایع خودروسازی و دریایی: پوشش‌های مبتنی بر اپوکسی برای محافظت و تقویت سطوح وسایل نقلیه، قایق‌ها و کشتی‌ها استفاده می‌شوند و در برابر شرایط سخت محیطی مقاومت بالایی ایجاد می‌کنند.

آماده سازی سطح برای اجرای رنگ اپوکسی

برای اینکه پوشش اپوکسی بهترین عملکرد ممکن را داشته باشد، باید مرحله آماده سازی سطح به بهترین شکل و با صرف زمان و دقت مناسب انجام شود:

تمیز کردن و چربی زدایی: اطمینان حاصل کنید که سطح بدون گرد و غبار، کثیفی و چربی باشد، زیرا هر گونه آلودگی می تواند روی چسبندگی رنگ اثر بگذارد.

اجرای لایه آستری روی سطح: استفاده از پرایمر اپوکسی به بهبود چسبندگی رنگ کمک می کند و پوشش یکنواخت رنگ اپوکسی را تضمین می کند.

شرایط مناسب زیرلایه: بستر (سطحی که قرار است پوشش داده شود) باید در شرایط خوبی باشد. وجود ترک یا نواقص هرچند کوچک می تواند یکپارچگی پوشش اپوکسی را به خطر بیندازد.

نحوه اجرای رنگ اپوکسی

فرآیند اعمال رنگ اپوکسی شامل چندین مرحله کلیدی است:

مخلوط کردن اجزای اپوکسی

رزین های اپوکسی و هاردنرها را با دقت اندازه گیری کرده و با نسبت صحیح مخلوط کنید. اختلاط مناسب برای اجرا و عملکرد موفق پوشش اپوکسی بسیار مهم است. معمولا میزان اختلاط روی بسته بندی محصول درج شده است.

روش های اجرا

رنگ اپوکسی را می توان با روش های مختلفی از جمله قلم مو، غلطک رنگ و رنگپاش اعمال کرد. انتخاب روش بستگی به پروژه و سطح کار دارد.

پخت و خشک شدن رنگ

رنگ اپوکسی تحت یک فرآیند پخت قرار می گیرد و در طی آن سفت شده و به استحکام کامل می رسد. زمان خشک شدن بسته به نوع رنگ اپوکسی مورد استفاده و شرایط محیطی می تواند متفاوت باشد.

نکات ایمنی و شرایط نگهداری رنگ اپوکسی

با اینکه رنگ اپوکسی مزایای زیادی دارد، اما رعایت نکات ایمنی هنگام کار با آن ضروری است:

تا جای ممکن از قرار گرفتن در معرض بخارات اپوکسی و تماس آن با پوست جلوگیری کنید. همیشه از تجهیزات مناسب مانند دستکش و ماسک استفاده کنید.

از تهویه مناسب در محیط کار برای دفع بخارات و حفظ کیفیت هوا اطمینان حاصل کنید.

رنگ اپوکسی و مواد مربوطه را طبق دستورالعمل سازنده در جای خشک و خنک نگهداری کنید.

رنگ اپوکسی به شدت اشتعال زا است. بنابراین، قرار دادن قوطی محصول در مجاورت آتش و زیر نور مشتقیم آفتاب پرهیز کنید. هنگام اجرا نیز موارد ایمنی را رعایت کنید.

مقایسه رنگ اپوکسی با رنگ پلی اورتان

از نظر انعطاف پذیری، رنگ های پلی اورتان نسبت به رنگ های اپوکسی انعطاف بیشتری در برابر شرایط مختلف آب و هوایی و تغییر دمای محیطی دارند و به همین دلیل برای فضاهای بیرونی بیشتر استفاده می شوند. از سوی دیگر، رنگ های پلی اورتان در برابر نور آفتاب و عوامل شیمیایی مقاومت کمتری نسبت به رنگ های اپوکسی دارند.

با اینکه رنگ اپوکسی در برابر رطوبت مقاوم است، اما در زمان اجرا باید سطح کار کاملا خشک باشد. رنگ های پلی اورتان را می توان روی سطح مرطوب نیز اجرا کرد.

از نظر جلوه ظاهری، رنگ های اپوکسی براق تر از رنگ های پلی اورتان هستند.

از لحاظ سازگاری با محیط زیست، رنگ های پلی اورتان سالم‌تر از رنگ های اپوکسی هستند.

با مقایسه قیمت این دو نوع رنگ نیز به این نتیجه می رسیم که رنگ های اپوکسی ارزان‌تر و مقرون به صرفه تر از رنگ های پلی اورتان هستند.

مقایسه رنگ اپوکسی با رنگ اکریلیک

رنگ های اکریلیک رنگ های پایه آب هستند که بیشتر مصارف تزئینی دارند و قطعا در مقایسه با رنگ های اپوکسی قدرت کافی برای محافظت از سطوح را ندارند. رنگ های اکریلیک به سازگاری با محیط زیست معروف هستند که البته این ویژگی کمتر در رنگ های اپوکسی دیده می شود.

رنگ های اپوکسی پایه آب تمامی ویژگی های رنگ های اکریلیک را دارند، با این تفاوت که به دلیل وجود هاردنر، از مقاومت و استحکام بسیار بالاتری برخوردار هستند.

از لحاظ اجرا، اجرای رنگ های اکریلیک بسیار ساده است و زمان خشک شدن بسیار کمی دارند. به همین دلیل بیشتر مورد توجه کاربران خانگی و اجراکنندگان غیر حرفه ای است. اجرای رنگ های اپوکسی، به خصوص رنگ های اپوکسی دوجزئی، کمی سخت تر است و نیاز به تجربه دارد.

تنوع رنگ رنگ های اکریلیک بسیار بالا است و شامل رنگ هایی بسیار خاص و زیبا می شود. در مورد رنگ های اپوکسی این تنوع رنگ بسیار کمتر است. البته، به لطف فناوری های جدید این مسئله نیز حل شده است و حالا می توانید به رنگ های خاص و متنوع دسترسی داشته باشید!

شما می توانید هر رنگی که دوست دارید، حتی رنگ های بسیار خاص و نادر را برای فضاهای مختلف محل کار و زندگی امتحان کنید و از فضا و رنگ جدید لذت ببرید. فروشگاه زبرنگ مرکز ترکیب رنگ اپوکسی در غرب تهران با سرویس دستگاه ترکیب رنگ کامپیوتری این امکان را فراهم کرده تا به بی نهایت رنگ متنوع و زیبا دسترسی داشته باشید. کافی است رنگ موردنظر خود را از کاتالوگ رنگ این سرویس انتخاب کنید و ظرف مدت ۵ دقیقه آماده تحویل بگیرید.

لطفا سوالات و نظرات خود را با ما در فروشگاه رنگ و ابزار زبرنگ در میان بگذارید. 

منبع: مدیبوگروپ