رنگ کردن پلاستیک؛ آموزش گام به گام با کمترین هزینه!

همه ما در خانه یا محل کار از اسباب و وسایل پلاستیکی استفاده می کنیم. سطل آشغال، گلدان، ظروف مختلف در اشکال مختلف و… در هر گوشه از محل کار و زندگی ما یافت می‌شوند. جایگزین کردن همیشه راه راحت و به صرفه‌ای نیست. در این مطلب رنگ کردن پلاستیک را به شما آموزش می دهیم و در ادامه به به بررسی روش‌های رنگ کردن پلاستیک، انواع رنگدانه‌ها و افزودنی‌ها، چالش‌های فرآیند و تکنولوژی‌های نوین در این حوزه می‌پردازیم.

اهمیت رنگ در محصولات پلاستیکی

رنگ در محصولات پلاستیکی نه تنها یک عنصر طراحی، بلکه یک ابزار استراتژیک در بازاریابی و عملکرد است:

• شناسایی برند: رنگ‌های خاص (مانند قرمز کوکاکولا یا آبی فیسبوک) به عنوان بخشی از هویت برند ثبت می‌شوند.
• امنیت و استانداردها: در صنایع پزشکی یا غذایی، رنگ‌های غیرسمی و مطابق با استانداردهای FDA ضروری هستند.
• کاربردهای صنعتی: در سیم‌ها و کابل‌ها، رنگ‌ها برای شناسایی ولتاژ یا نوع سیگنال استفاده می‌شوند.
• مقاومت محیطی: رنگدانه‌های ضد UV در محصولات فضای باز (مثل صندلی‌های پارک) طول عمر پلاستیک را افزایش می‌دهند.

مثال عملی: استفاده از رنگ سبز در بطری‌های شامپوهای گیاهی برای انتقال حس طبیعی بودن به مشتری!

روش‌های اصلی رنگ کردن پلاستیک

در این بخش به مهم‌ترین و اصلی‌ترین روش‌های رنگ کردن محصولات پلاستیکی اشاره خواهیم کرد و مزایای برخی از این روش‌ها را بیان می‌کنیم:

۱- رنگ‌آمیزی حجمی

• فرآیند: مخلوط کردن پلیمر پایه با مستربچ (ترکیبی از رنگدانه، پرکننده و افزودنی‌ها) در اکسترودر یا میکسرهای دوار.
• دستگاه‌های کلیدی: اکسترودر دوپیچه، میکسر پرسرعت (High-Speed Mixer).
• کاربردها: تولید انبوه قطعات خودرو، اسباب‌بازی‌ها، و ظروف پلاستیکی.
• مزایا:
  • یکنواختی رنگ در ضخامت‌های مختلف.
  • کاهش هزینه در بلندمدت به دلیل مصرف بهینه مواد.
• معایب:
• محدودیت در تغییر سریع رنگ در خط تولید.

۲- پوشش‌دهی سطحی

• تکنیک‌ها:
• پیش‌پردازش سطح: برای بهبود چسبندگی، سطح پلاستیک با کرونا تریمنت یا پلاسما فعال می‌شود.
• کاربردها: بدنه گوشی‌های موبایل، پنل‌های الکترونیکی.

۳- روش تزریق دو مرحله‌ای

• فرآیند: تزریق اولیه یک قطعه پایه (معمولاً بی‌رنگ)، سپس تزریق لایه دوم رنگی بر روی آن.
• مواد سازگار: ترکیب پلیمرهایی مانند PP و TPE برای اتصال بهتر.
• مزیت: ایجاد بافت‌های چندلایه بدون نیاز به مونتاژ دستی.

فناوری‌های نوین در رنگ کردن پلاستیک

• رنگ‌های هایبرید: ترکیب نانوذرات با رنگدانه‌های آلی برای مقاومت در برابر خراش.
• چاپ دیجیتال روی پلاستیک: استفاده از پرینترهای جوهرافشان صنعتی برای طرح‌های پیچیده بدون نیاز به قالب.
• رنگ‌های خودترمیم‌شونده: میکروکپسول‌های حاوی رنگ که در صورت خراشیدگی باز می‌شوند.

چطور پلاستیک را رنگ کنیم؟!

رنگ کردن اشیا پلاستیکی دردسرها و البته ترفندهای خاص خودش را دارد. نگران نباشید! راه حل از آنچه فکر می‌کنید ساده‌تر است. در حالت عادی، رنگ روی پلاستیک سر می‌خورد و یا دلمه می‌شود. حتی ممکن است به محض خشک شدن پوسته پوسته شود و بریزد. اما تولیدکنندگان رنگ وقتی دیدند پلاستیک و وسایل پلاستیکی جزو لاینفک زندگی امروزی شده‌اند فکر چاره افتادند.

رنگ های زیادی در بازار هستند که می توان کار رنگ کردن اشیا پلاستیکی را با آنها انجام داد. اما راحت ترین راه برای رنگ کردن اشیا پلاستیکی استفاده از اسپری رنگ است.

تولیدکنندگان مختلف اسپری رنگ‌هایی تولید کرده‌اند که چسبندگی بهتری دارند و در برابر پوسته شدن مقاوم هستند. اسپری رنگ ها تا همین جا هم کار ما را برای رنگ کردن پلاستیک انجام می‌دهند، اما برای گرفتن نتیجه مطلوب، بهتر است قبل از رنگ کاری سطح کار را آماده کنیم.

وسایل پلاستیکی را با قلم مو هم می توان رنگ کرد اما ممکن است رد قلم مو روی کار بماند و نتیجه مطلوب حاصل نشود. اما اسپری رنگ سطح نهایی نرم‌تر و یکدستی به ما می‌دهد. در نهایت می‌شود انتظار داشت یک غیرحرفه‌ای بتواند در مدت ۲۰ دقیقه (بسته به اندازه قطعه پلاستیکی) و با احتساب خشک شدن رنگ، ظرف حدود ۴ ساعت، با هزینه‌ای کمتر از خرید و جایگزینی، وسیله موردنظر را رنگ کند.

آماده کردن سطح پلاستیک برای رنگ آمیزی

مهم ترین مرحله برای رنگ کردن هر سطحی از هر جنسی، آماده سازی سطح قبل از رنگ آمیزی است که شامل تمیز کاری و سنباده زنی می شود. در مورد اشیا پلاستیکی نیز این قاعده صدق می کند. در ضمن دقت کنید که رنگ کردن با اسپری رنگ ممکن است کمی کثیف کاری داشته باشد و گرد رنگ پخش شود. پس بهتر است این کار را در محیط باز یا محیطی با تهویه مناسب و به دور از اسباب و وسایل دیگر انجام دهید. استفاده از ماسک را فراموش نکنید.

برای رنگ کردن اشیا پلاستیکی مراحل زیر را با دقت و حوصله انجام دهید:

مرحله اول: سطح کار را با آب تمیز کنید

برای شروع رنگ کردن وسایل پلاستیکی، سطح کار را با آب ولرم و پودرهای شوینده و کهنه پارچه یا اسفنج تمیز کنید. اسباب و وسایلی که قارچ یا کپک روی آنها جمع می‌شود، مثل میز و صندلی های پلاستیکی کنار استخر، بیشتر از یکبار شستن لازم دارند و باید با چیزی زبرتر از اسفنج، مثلا سیم ظرفشویی تمیز شوند. با آب تمیز سطح کار را بشویید تا به هیچ وجه کف مواد شوینده روی کار باقی نماند.

مرحله دوم: سطح کار را سنباده بزنید

سطوح صاف و صیقلی را باید سنباده بزنید. رنگ به سطوح پلاستیکی مات و زبر بهتر از پلاستیک براق و صاف می‌چسبد. از آنجایی که بیشتر وسایل پلاستیکی براق و صیقلی هستند سنباده زنی یکی از مراحل مهم رنگ کردن پلاستیک محسوب می‌شود. شاید بخواهید با ماشین‌های برقی سنباده زنی (سندر) این کار را انجام دهید اما استفاده از این نوع وسایل روی سطوح پلاستیکی توصیه نمی شود، چرا که ممکن است در اثر گرمای ایجادشده پلاستیک شکل خود را از دست بدهد.

برای وسایل پلاستیکی که سطح تمیزی دارند می توانید از سنباده های برگی با درجه زبری ۱۰۰ تا ۱۸۰ استفاده کنید. اگر برای تمیزکاری سطح کار چیزی بیشتر از کف صابون و شوینده لازم دارید می‌توانید با سنباده های ۶۰ تا ۸۰ شروع کنید و به سنباده های نرم تر برسید.

مرحله سوم: خاک سنباده را از سطح کار پاک کنید

به عنوان تمیزکاری نهایی سطح کار را با الکل ایزوپروپیل حتما تمیز کنید تا خاک سنباده کاملا از روی سطح پلاستیک برداشته شود. این کار را در فضای بیرون که تهویه هوای خوبی دارد انجام دهید. دستکش لاتکس دست کنید، الکل ایزوپروپیل را روی تکه‌ای پارچه بریزید و سطح کار را پاک کنید. این کار را تا جایی تکرار کنید که دیگر ذره‌ای روی پارچه جمع نشود.

مرحله چهارم: رنگ کردن پلاستیک با اسپری رنگ را انجام دهید

لایه اول رنگ را اسپری کنید. هنگام رنگ کردن اشیا پلاستیکی صبر زیاد لازم است. شاید روی چوب و کاغذ و کارتن ۲ لایه رنگ کافی باشد. اما اسباب و وسایل پلاستیکی کاملا متفاوت هستند چرا که پلاستیک هیچ منفذی ندارد و رنگ را جذب ‌نمی‌کند. در صورت امکان، کار را به صورت افقی بخوابانید. اسپری را خوب تکان دهید. برای امتحان اسپری را در هوا یا روی یک تکه پارچه بزنید تا مطمئن شوید به راحتی اسپری می‌شود.

قوطی اسپری را در فاصله ۲۰ الی ۳۰ سانتی متری پلاستیک و با زاویه ۴۵ درجه نگه دارید. به آهستگی شروع به اسپری کردن رنگ سرتاسر پلاستیک کنید. نباید سعی کنید تمام سطح کار را در یک نوبت رنگ بپاشید چون باعث شره کردن رنگ می‌شود.

نکته: اسپری کردن بیش از حد، یک لایه به اصطلاح گرد اسپری ایجاد می‌کند که باعث می‌شود رنگ های نیمه براق و براق تار و کدر شوند. برای جلوگیری از این موضوع، هنگام اسپری کردن نباید قوطی اسپری را به سمت عقب ببرید و از پلاستیک دور کنید. در عوض، قوطی اسپری را به سمت جلو و نزدیک به پلاستیک حرکت دهید. با این حرکت گرد اسپری با رنگ روشن و دلنشین پوشش داده می‌شود.

مرحله پنجم: لایه های بعدی رنگ را مثل مرحله اول اعمال کنید

بگذارید رنگ برای ۱۵ دقیقه تا ۲ ساعت (بسته به نوع اسپری رنگ) در محیطی گرم و خشک بماند تا خشک شود. وقتی پلاستیک را لمس می‌کنید باید خشک و سفت به نظر بیاید نه چسبناک. اگر شره های کوچکی می‌بینید که خشک شده با سنباده آن ها را صاف کنید. برای این کار، رنگ باید کاملا خشک و سفت شده باشد وگرنه سطح کار لک شده و رنگ آن به راحتی برداشته نمی‌شود.

لایه دوم رنگ را همانند لایه اول اسپری کنید. مثل دفعه قبل، در برابر وسوسه پاشیدن لایه ضخیم رنگ مقاومت کنید. زیاد دور نگه داشتن قوطی اسپری کار شما را خراب می‌کند، چراکه حاصل کار پوششی دانه دانه می‌شود که پوشیدن دوباره آن سخت است. فاصله ۲۰ الی ۳۰ سانتی متری اسپری رنگ از سطح کافی است.

بعد از اینکه لایه دوم نیز خشک شد، لایه نهایی را اعمال کنید.

در این مطلب روش رنگ کردن اشیا پلاستیکی را بررسی کردیم. با این روش ساده می توانید بسیاری از اسباب و وسایل پلاستیکی خانه و محل کار خود را مثل روز اول نو کنید.

شما می توانید هر رنگی که دوست دارید، حتی رنگ های بسیار خاص و نادر را برای فضاهای مختلف محل کار و زندگی امتحان کنید و از فضا و رنگ جدید لذت ببرید. دستگاه ترکیب رنگ کامپیوتری فروشگاه زبرنگ این امکان را فراهم کرده تا به بی نهایت رنگ متنوع و زیبا دسترسی داشته باشید. کافی است رنگ موردنظر خود را از کاتالوگ رنگ این سرویس انتخاب کنید و ظرف مدت ۵ دقیقه آماده تحویل بگیرید.

لطفا سوالات و نظرات خود را با زبرنگ بزرگ ترین فروشگاه رنگ و ابزار در ایران در میان بگذارید. 

منبع: اسپروس