رنگ کردن فلزات زنگ زده

اگر به اطراف خود نگاه کنید ابزار، لوازم و اشیا فلزی زیادی مشاهده می کنید. میز و صندلی، کمد و کابینت، نرده های حفاظ و ماشین آلات مختلف از فلزات مختلف تولید می شوند. این وسایل فلزی علاوه بر استحکام بالا، زیبایی خاص خود را دارند. اما فلزات یک نقطه ضعف بزرگ دارند و آن زنگ زدگی است. در این مطلب قصد داریم راه هایی برای رنگ کردن فلزات زنگ زده ارائه کنیم تا با کمک این راه ها، علاوه بر نوسازی وسایل فلزی در هزینه ها نیز صرفه جویی کنیم.

فلزاتی که از آهن یا آلیاژی از آهن تشکیل می شوند، مثل فولاد، در معرض اکسیژن و رطوبت به راحتی دچار زنگ زدگی می‌شوند. برای اینکه بتوانیم از این وسایل برای مدت طولانی استفاده کنیم و همچنین ظاهر و زیبایی آن ها را حفظ کنیم، یک راه مناسب و کم هزینه رنگ زدن آن هاست. اما قبل از اینکه اقدام به رنگ کردن وسایل فلزی کهنه و زنگ زده خود کنیم باید برخی محدودیت ها، مزایا و معایب آن را بدانیم.

رنگ کردن فلزاتی که شدیدا زنگ زده اند

رنگ کردن فلزات زنگ زده نه تنها غیرممکن نیست بلکه ظاهری زیبا به آن ها می بخشد، به شرط آنکه زنگ زدگی خیلی عمیق نباشد. اگر زنگ زدگی به حدی باشد که سوراخ و شیارهای قابل مشاهده در بدنه فلز ایجاد کرده باشد و یا ساختار آن را به حدی ضعیف کرده باشد که با دست خالی خم شود، دیگر رنگ کردن نمی تواند کاری برای حفظ و مقاومت فلز انجام دهد و متعاقبا زیباسازی چنین قطعه ای فایده ندارد. چنین قطعه ای باید جایگزین شود.

با این حال اگر امکان جایگزینی آن نبود می‌توانید با بتونه های مخصوص فلز و اتومبیل خوردگی ها و سوراخ ها را پر کنید و روی آن را رنگ بزنید. این مسئله به تشخیص شما و اهمیت قطعه یا وسیله فلزی که قصد ترمیم و نوسازی آن را دارید بستگی دارد.

زنگارهای سست را حتما پاک کنید

بتونه فلز به چسبندگی رنگ روی سطح فلز کمک بزرگی می کند. با این حال حتما زنگ زدگی های سست را تا حد امکان از سطح کار پاک کنید چرا که باعث باد کردن یا ورقه شدن رنگ جدید می شود. قطعاتی که قابل جداسازی هستند، مثل پیچ و مهره، از کار جدا کنید. سپس اول با فرچه سیمی زنگارهای سست را پاک کنید. در ادامه باقیمانده زنگ زدگی ها را با سنباده زبر حذف کنید. این مرحله را تا جایی ادامه دهید که هیچ قسمت یا زنگ زدگی شل و سستی که احتمال جداشدن بعد از اعمال رنگ را داشته باشد روی سطح کار باقی نماند.

بعد از سنباده زنی، گرده سنباده، چربی و هر آلودگی دیگر را نیز پاک کنید. چیزی که لازم دارید فقط یک کهنه پارچه مرطوب است. می توانید این کهنه پارچه را با تینر فوری مرطوب کنید. برای پاک کردن چربی ها و یا گریس می توانید از روش های خانگی استفاده کنید. برای مثال، به اندازه یک قاشق غذاخوری مایع ظرفشویی را با یک لیتر آب گرم ادغام کنید و سطح کار را تمیز کنید. سپس آب بکشید و با دستمال خشک کنید. اگر از آب استفاده می کنید خوب آن را خشک کنید. قبل از اعمال بتونه، اجازه بدهید تا سطح فلز در مجاورت هوا کاملا خشک شود.

با اجرای بتونه و آستری قدرت چسبندگی رنگ را افزایش دهید

قطعا برای رنگ کردن فلزات زنگ زده به زیرسازی نیاز دارید. برای زیرسازی از بتونه فلز استفاده کنبد که علاوه بر پر کردن عیوب و پوشش دادن زنگارها، باعث افزایش قدرت چسبندگی رنگ و مانع تغییر رنگ سطح کار می‌شود. علاوه بر بتونه، اجرای آستری نقش مهمی ایفا می کند. ضد زنگ که یک نوع آستری محسوب می شود، برای حفظ سطوح فلزی از خوردگی و پوسیدگی استفاده می شود و به چسبندگی و زیبایی بیشتر رنگ کمک می‌کند.

وقتی زنگ زدگی‌های سست را از سطح کار جدا می‌کنید، ممکن است باز هم زنگارهایی روی فلز ببینید. رنگ به تنهایی نمی‌تواند به سطح زنگ‌زده بچسبد و اگر هم بچسبد رگه‌های زنگ‌زدگی به رنگ نفوذ می‌کنند و باعث تغییر رنگ یا جدا شدن رنگ ظرف زمانی نه چندان طولانی می‌شوند. اعمال مقدار مناسب بتونه و آستری متناسب با میزان زنگ زدگی، به چسبندگی رنگ کمک می‌کند. برای رنگ های روغنی از آستری یا ضدزنگ های روغنی و برای رنگ های آکریلیک از پوشش آستری پایه آب استفاده کنید.

پوشش آستری باعث می‌شود سطحی که زنگ زدگی شدید دارد به سطحی صاف و معمولا سیاه رنگ بدل شود که ضد زنگ زدگی است و آماده رنگ شدن است. همچنین بر روی سطوحی که زنگ‌زدگی کمی دارند، بتونه فلز به زنگار نفوذ کرده و با بدنه اصلی فلز پیوند می‌خورد.

بعد از تمیز کردن سطح کار و خشک شدن آن، بلافاصله آستری را اعمال کنید چرا که فلزات در معرض اکسیژن میل به اکسید شدن و زنگ زدن دارند. یک الی سه لایه پوشش ضدزنگ روی سطح فلز اعمال کنید. اجازه دهید هر لایه خشک شود و بعد لایه بعدی را اضافه کنید. پس از اعمال لایه نهایی و قبل از اجرای رنگ اصلی صبر کنید تا سطح زیرین کاملا خشک شود. به دستورالعمل محصولات مراجعه کنید. تولیدکنندگان زمان لازم برای خشک شدن بتونه و آستری را روی بسته‌بندی آن ها قید می‌کنند. در هر صورت، نهایتا بعد از ۲۴ ساعت سطح کاملا خشک می‌شود.

سطح فلز آماده رنگ شدن است

قطعه موردنظر را می توانید هم با رنگ های روغنی و هم رنگ های پایه آب مخصوص فلز پوشش دهید. اسپری رنگ نیز گزینه خوبی است. رنگ های غیرمتالیک مثل سبز مات می تواند ظاهری زیبا و ساده به سطح فلز ببخشد. رنگ های متالیک مثل طوسی براق می تواند ظاهری درخشان و امروزی تر ایجاد کند. رنگ هایی که برای نمای بیرونی استفاده می شوند دوام و استقامت بیشتری دارند، بنابراین برای اجرا روی سطوح فلزی نیز بسیار مناسب هستند.

در این مرحله نیز با چند لایه رنگ سطح کار را پوشش دهید. بین هر لایه صبر کنید تا رنگ خشک شود و بعد لایه بعدی را اعمال کنید.

قبل از استفاده از رنگ مخصوص سطوح زنگ زده، چه مراحل آماده‌سازی لازم است؟

• حذف زنگ‌زدگی: از برس سیمی، سمباده (نمره ۸۰ تا ۱۲۰)، یا دستگاه سندبلاست استفاده کنید.
• پاکسازی سطح: با استفاده از حلال‌هایی مانند الکل صنعتی یا استون، چربی و گردوغبار را پاک کنید.
• استفاده از ضدزنگ (Converter): (اختیاری) پس از تمیزکاری، محلول ضدزنگ (حاوی فسفریک اسید) را روی سطح بمالید تا از زنگ‌زدگی مجدد جلوگیری شود.
• پرایمر زدن: از یک پرایمر ضدزنگ (مثل اپوکسی یا پرایمر حاوی روی) برای پوشش اولیه استفاده کنید.

آیا می‌توان مستقیماً روی سطوح زنگ زده رنگ زد؟

خیر. رنگ کردن مستقیم روی زنگ‌زدگی باعث چسبندگی ضعیف رنگ و تشدید خوردگی می‌شود. حتماً باید زنگ‌زدگی را کاملاً حذف و سطح فلز را آماده‌سازی کنید.

بهترین نوع رنگ مخصوص سطوح زنگ زده چیست؟

• پرایمر: پرایمرهای اپوکسی یا پرایمرهای حاوی زینک فسفات (ضدزنگ) بهترین انتخاب هستند.
• رنگ نهایی: رنگهای اکریلیک صنعتی، رنگهای روغنی یا رنگهای اپوکسی به دلیل مقاومت بالا در برابر رطوبت و خوردگی پیشنهاد می‌شوند.

آیا رنگ اسپری برای فلز زنگ‌زده مناسب است؟

بله، اما به شرط:

• سطح فلز کاملاً تمیز و عاری از زنگ‌زدگی باشد.
• از اسپری‌های مخصوص فلز (حاوی پرایمر ضدزنگ) استفاده شود.
• لایه‌های نازک و متعدد اسپری اعمال شود تا از چکیدن رنگ جلوگیری گردد.

حالا ترفندهای رنگ کردن فلزات زنگ زده را می دانید

رنگ کردن فلزات زنگ زده می تواند تا حد زیادی به صرفه جویی در هزینه ها کمک کند. این کار سخت نیست و فقط نیاز به کمی حوصله و پشتکار دارد.

به عنوان توصیه نهایی، برای عمر بیشتر وسایل فلزی بعد از رنگ کردن آن ها، می توانید از اسپری های محافظ که در بازار موجود است مثل اسپری گالوانیزه که مخصوص حفظ و نگهداری سطح فلز در برابر خوردگی و زنگ زدگی است استفاده کنید. در ضمن برای اطمینان در مورد انتخاب رنگ مناسب برای سطح موردنظر، می توانید از کارشناسان و حرفه ای ها و تولیدکنندگان رنگ پرس و جو کنید.

لطفا سوالات و نظرات خود را با زبرنگ بزرگ ترین فروشگاه رنگ و ابزار در ایران در میان بگذارید. 

منبع: سایت بابویلا