رنگ پلی اورتان | ویژگی ها، کاربرد و نحوه اجرا

رنگ پلی اورتان یا پلی یورتان یک پوشش همه کاره و بادوام است که در طیف وسیعی از صنایع و همچنین مصارف خانگی کاربرد دارد. خواص منحصر به فرد رنگ های پلی اورتان این پوشش را به یک انتخاب مطمئن برای مصارف محفاظتی و تزئینی تبدیل کرده است. در این مطلب در مورد رنگ پلی اورتان، خصوصیات و ویژگی ها، کاربردها، تفاوت آن با سایر انواع رنگ و نحوه ترکیب اجزا و اجرای آن صحبت خواهیم کرد.

پوشش پلی اورتان‌ چیست؟

پوشش های پلی اورتان از جمله رنگ ها، آستری ها، کیلرها و غیره از واکنش شیمیایی بین یک رزین پلی‌ال (که تحت عنوان پایه یا “بخش A” نیز شناخته می‌شود) و یک عامل پخت پلی ایزوسیانات (که به عنوان هاردنر، سخت‌کننده یا “بخش B” نیز شناخته می‌شود) حاصل می‌شود. نوع رزین پوشش های پلی اورتان را می‌توان با پلی‌استر، پلی‌اتر یا اکریلیک اصلاح کرد. ساختار شیمیایی پلی اورتان دارای پیوندهای عرضی زیادی است و وزن مولکولی بسیار زیادی دارد.

رنگ پلی اورتان پوششی سخت و بادوام ایجاد می کند که در برابر شرایط آب و هوایی سخت، آفتاب شدید، باد و بارندگی بسیار مقاوم است. در رنگ های پلی‌ اورتان امکان فرموله کردن رنگ با درجه براقیت بالاتر وجود دارد و ظاهری زیبا و یکدست ارائه می‌دهد.

براق بودن بالای رنگ‌های پلی‌اورتان، یه ویژگی خاص و مهم بهشون می‌ده: خاصیت «خودتمیزشوندگی». یعنی چی؟ یعنی گرد و غبار و آلودگی‌های سطحی حتی با یه بارون ساده هم شسته می‌شن! حالا تصور کن اگه بخوای با آب و مواد شوینده یا حتی با واترجت تمیزشون کنی، چقدر سریع و راحت همه آلودگی‌های باقی‌مونده پاک می‌شن. اینجاست که تفاوت این نوع پوشش حسابی خودش رو نشون می‌ده.

بنابراین، به طور کلی، رنگ پلی اورتان بهترین گزینه برای محافظت و زیباسازی طیف وسیعی از سطوح برای طولانی مدت است.

چرا باید از رنگ پلی‌ اورتان‌ استفاده کنیم؟

استفاده از رنگ‌های پلی‌اورتان در صنایع مختلف و حوزه معماری و ساختمان‌سازی خیلی رایج شده است. معمولاً رنگ پلی‌اورتان به‌عنوان پوشش نهایی به کار می‌رود و روی یک لایه آستری و پوشش‌های میانی زده می‌شود. این ترکیب باعث می‌شود علاوه بر زیبایی بیشتر، سطح رنگ‌شده برای مدت طولانی در برابر عوامل بیرونی مثل آب و هوا، رطوبت، سایش و خوردگی مقاوم بماند.

سطوح و مواد سخت مثل فولاد، سنگ و بتن بهترین بستر و زیر لایه برای رنگ پلی اورتان هستند.

ویژگی‌های رنگ پلی اورتان

۱. جلوه براق و ماندگار
رنگ پلی‌اورتان جلوه‌ای براق و بسیار زیبا ایجاد می‌کند و در برابر کاهش درخشندگی و براقیت، مقاومت بالایی دارد.

۲. مقاومت بالا در برابر سایش و خراش
این رنگ برای سطوح و مکان‌هایی که در معرض سایش و اصطکاک زیاد هستند، بسیار مناسب است.

۳. مقاومت در برابر شرایط سخت آب و هوایی و اشعه ماوراء بنفش
پوشش پلی اورتان در برابر تابش مستقیم نور خورشید و شرایط جوی نامساعد مقاومت بالایی نشان می‌دهد.

۴. مقاومت در برابر رطوبت و خاصیت عایق‌بندی
رنگ پلی اورتان مانند یک عایق قدرتمند عمل کرده و از نفوذ آب به سطوح بتنی جلوگیری می‌کند؛ حتی می‌توان از آن برای ترمیم ترک‌های روی بتن استفاده کرد.

۵. انعطاف‌پذیری بالا
پوشش‌های پلی اورتان قادرند انبساط، انقباض و ضربه‌های شدید را بدون ترک خوردن یا پوسته شدن تحمل کنند.

۶. مقاومت در برابر نوسانات دمایی
این رنگ تا دمای حدود ۱۱۰ درجه سانتی‌گراد را تحمل می‌کند و در برابر تغییرات دمایی مقاوم است.

۷. مقاومت شیمیایی
رنگ پلی اورتان در برابر مواد شیمیایی مقاوم بوده و شستشو تأثیری در رنگ و براقیت سطح آن ندارد.

۸. قابلیت رنگ‌آمیزی مجدد آسان
سطوح پوشش داده شده با این رنگ به راحتی دوباره رنگ می‌شوند و با آماده‌سازی مناسب نیازی به پاک‌سازی یا سنباده زدن پوشش قبلی نیست.

۹. دوام، زیبایی و نگهداری آسان
پوشش‌های پلی اورتان دوام بیشتری نسبت به سایر رنگ‌ها دارند، زیبایی و جلوه‌ی بهتری ارائه می‌دهند و هزینه و زحمت نگهداری کمتری می‌طلبند.

انواع پوشش پلی اورتان

رنگ ها و پوشش های پلی اورتان انواع مختلفی دارند که متداول ترین آن ها به شرح زیر هستند:

رنگ های پلی اورتان‌ خشک ‌شونده با رطوبت

این نوع رنگ های پلی اورتان ‌قابلیت «ترمیم» دارند و از رطوبت و نم برای انجام این کار استفاده می‌کنند. این نوع رنگ ها در مقایسه با رنگ های اپوکسی و پلی اورتان ‌های دو جزئی، دماهای بالاتر را بهتر تحمل می کنند و پوششی سخت روی سطح ایجاد می کنند. فقط ممکن است به مرور زمان کمی تغییر رنگ بدهند.

معمولاً از این نوع رنگ برای پوشش سطوح بیرونی، مانند پشت‌بام اماکن تجاری و صنعتی استفاده می‌شود.

پوشش های پلی اورتان اکریلیک

پوشش‌های پلی اورتان اکریلیک در برابر اشعه ماوراء بنفش مقاوم و بادوام هستند و به دلیل براقیت و حفظ رنگ عالی خود محبوب هستند. این پوشش برای محافظت طولانی مدت از سطوح فولادی بیرونی بسیار مناسب هستند. همچنین، برای پوشش دادن وسایل نقلیه و خودروها و کانتینرها به کار می روند.

ترکیب آلیفاتیک دلیل پایداری طولانی مدت این نوع پوشش پلی اورتان است. پایداری و طول عمر بالا، زمان خشک شدن سریع و مقاومت در برابر شرایط مختلف آب و هوایی از دیگر ویژگی های این نوع پوشش پلی اورتان هستند.

پوشش های پلی اورتان‌ پلی ‌استر

این نوع پلی ‌اورتان ها نام خود را از رزین پلی ‌استر می گیرند که پوششی بادوام ایجاد می‌کند. این نوع پوشش پلی ‌اورتان در برابر نمک، روغن، گاز، گریس، اسید اسکایدرول، مواد خورنده و اکثر اسیدها مقاوم است. همچنین، به دلیل مقاومت بالا در برابر خراش، اصطکاک و ضربه، حفظ درخشندگی و ماندگاری رنگ به عنوان بهترین نوع رنگ پلی اورتان شناخته می‌شود.

پوشش‌های پلی اورتان پلی‌استر معمولاً برای کفپوش‌های بتنی در اماکن پررفت‌وآمد، سطوح سازه‌های فولادی بیرونی، آشیانه‌های فرودگاه و کفپوش‌های محیط‌های خدماتی به‌کار می‌روند.

علاوه بر موارد گفته شده، فوم‌های پلی اورتان هم وجود دارند که در عایق‌بندی و پوشش‌دهی سطوح مختلف در صنایع مختلف کاربرد گسترده‌ای دارند.

کاربردهای رنگ پلی‌ اورتان

پوشش‌های پلی‌ اورتان سال‌هاست که به عنوان پوشش نهایی در صنایعی مانند خودروسازی و وسایل نقلیه زمینی و هوایی، خطوط لوله نفت و گاز فراساحلی و ساحلی، کشتی‌ها، کانکس ها و کانتینرها، نمای بیرونی خطوط لوله، سازه‌های فولادی اعم از تجاری و صنعتی، پنل‌ها، مبلمان، نرده‌ها، زیرساخت‌هایی مثل پل‌ها و تونل‌ها، و نمای بیرونی مخازن ذخیره‌سازی کوچک و بزرگ استفاده می‌شوند.

آیا رنگ پلی اورتان بی‌خطر است؟

رنگ‌ها معمولاً حاوی ترکیباتی از حلال‌ها و افزودنی‌هایی هستند که در صورت استفاده نامناسب می‌توانند باعث بروز مشکلاتی برای سلامتی انسان و آسیب به محیط زیست شوند.

رنگ‌های پلی اورتان با استفاده از یک عامل پخت به نام پلی ایزوسیانات (سخت‌کننده یا هاردنر) عمل‌آوری می‌شوند که شامل مقدار کمی مونومر ایزوسیانات است. هنگام اجرای رنگ پلی اورتان با رنگ‌پاش، بخارات و ذرات ریز رنگ پخش می‌شوند که استنشاق آن‌ها می‌تواند برای سلامت بسیار مضر باشد. بنابراین استفاده از تجهیزات ایمنی مثل ماسک‌های مناسب و تهویه کافی هنگام کار ضروری است.

در مقایسه با رنگ های پایه حلال، رنگ‌های پلی اورتان نسبتاً بی‌خطر هستند، اما در هر صورت باید از تجهیزات حفاظت فردی مثل ماسک، دستکش، عینک ایمنی و لباس کار مناسب استفاده کرد. همچنین، اسپری کردن رنگ پلی اورتان و هر نوع رنگ دیگری، باید در فضایی با تهویه هوای مناسب انجام شود.

وقتی از قلم‌مو و غلطک برای نقاشی استفاده می‌کنید، خطرات رنگ به میزان قابل توجهی کاهش پیدا می‌کند؛ در این حالت فقط ریسک پاشیدن رنگ روی بخش‌های بدون محافظت بدن و استنشاق بخارات حلال باقی می‌ماند. پس حتماً بدن و صورت خود را با تجهیزات حفاظت فردی مناسب مثل دستکش و ماسک محافظت کنید. همچنین، چون سخت‌کننده‌های پلی ایزوسیانات از رنگ مایع تبخیر نمی‌شوند، احتمال تولید بخارات مضر از این قسمت بسیار کم و بعید است.

مقایسه رنگ پلی اورتان و رنگ اپوکسی

اماکن تجاری و صنعتی معمولاً از کفپوش‌های اپوکسی و پوشش‌های کف پلی‌ یورتان استفاده می‌کنند. هر دو پوشش قابل اطمینان هستند. با این تفاوت که رنگ ها و پوشش های کف اپوکسی جلوه بصری بهتری دارند و سخت تر هستند.

پوشش های اپوکسی در برابر مقادیر زیاد آب مقاومت بهتری دارند. از طرف دیگر، پوشش های پلی اورتان مقاومت سایشی بیشتری دارند و می‌توانند در شرایط مرطوب و خشک مقاومت کنند.

درباره رنگ ها و پوشش های اپوکسی بیشتر بدانید.

مقایسه رنگ پلی اورتان با رنگ روغنی

اجرای رنگ های روغنی شاید راحت تر از رنگ های پلی اورتان باشد. ضمن اینکه رنگ روغنی ارزان تر از رنگ پلی اورتان است. اما برای اماکن پرتردد و نقاطی که در برابر سایش و اصطکاک بالا قرار دارند رنگ پلی اورتان گزینه مطمئن تری است.

نحوه اجرای رنگ پلی اورتان

برای اجرای رنگ پلی اورتان باید مراحل زیر را دنبال کنید:

آماده سازی سطح

برای اجرای رنگ پلی اورتان رو هر نوع سطحی، ابتدا باید سطح کار را آماده کنید. فرورفتگی ها و ترک ها را با بتونه مناسب بپوشانید. با استفاده از سنباده مناسب سطح کار را صاف و یکدست کنید. در نهایت، گردسنباده، چربی و هر نوع آلودگی را تمیز کرده و سطح کار را خشک کنید.

براقیت بالای رنگ پلی اورتان می تواند کوچک ترین نواقص را به خوبی نشان دهد. بنابراین، با صبر و حوصله تمامی نواقص را برطرف کنید.

آب بندی سطح

برای اجرای رنگ نهایی، ابتدا باید سطح کار را با پوشش آستری یا پرایمر آب‌بندی کنید. برای این مرحله می‌توانید از سیلرهای پلی اورتان آماده استفاده کنید یا خود رنگ اصلی را به‌عنوان آستری به کار ببرید.

اگر قصد دارید از رنگ اصلی به عنوان آستری استفاده کنید، باید آن را رقیق کنید. برای این کار، تینر پلی اورتان را به نسبت ۱ به ۲ با رنگ اصلی مخلوط کنید (یک واحد تینر به دو واحد رنگ). سپس هاردنر پلی اورتان را به رنگ رقیق‌شده اضافه کرده و خوب هم بزنید.

نکته مهم این است که هاردنر را بعد از تینر به رنگ اضافه کنید و از تکان دادن شدید قوطی رنگ خودداری کنید، چون ممکن است حباب ایجاد شود و روی سطح منتقل شود. برای مخلوط کردن تینر، رنگ و هاردنر بهتر است به جای تکان دادن، از همزن رنگ استفاده کنید.

بعد از اینکه لایه آستری کاملاً خشک شد، می‌توانید مرحله بعدی رنگ‌آمیزی را شروع کنید.

اجرای رنگ رویه

برای اجرای پوشش نهایی می توانید از رنگپاش، قلم مو یا غلطک استفاده کنید. با توجه به اطلاعات درج شده روی بسته بندی محصول، رنگ پلی اورتان را به نسبت مناسب با هاردنر ترکیب کرده و در صورت نیاز، با تینر پلی اورتان رقیق و اجرا کنید.

اجرای رنگ پلی اورتان با رنگپاش ساده تر و سریع تر است. اما باید در محلی با تهویه هوای مناسب و با رعایت نکات ایمنی و تجهیزات ایمنی مناسب مثل لباس کار، عینک ایمنی، ماسک و دستکش انجام شود.

برای لکه گیری نیز از قلم مو و غلطک استفاده کنید.

در نهایت، بعد از خشک شدن رنگ می توانید با کیلرهای پلی اورتان سطح کار را پوشش دهید تا هم جلوه زیباتری پیدا کند و هم دوام بیشتر رنگ را تضمین کند.

شاید فکر کنید که رنگ های پلی اورتان به اندازه رنگ های روغنی و رنگ های اکریلیک تنوع رنگ ندارند و وقتی می خواهید از یک رنگ خاص و متفاوت برای پوشش دادن یک سطح استفاده کنید، مجبور هستید از رنگ های روغنی یا اکریلیک کمک بگیرید. ما یک خبر خوب برای شما داریم!

شما می توانید هر رنگی که دوست دارید، حتی رنگ های بسیار خاص و نادر را برای فضاهای مختلف محل کار و زندگی امتحان کنید و از فضا و رنگ جدید لذت ببرید. فروشگاه زبرنگ مرکز ترکیب رنگ پلی اورتان در غرب تهران با سرویس دستگاه ترکیب رنگ کامپیوتری این امکان را فراهم کرده تا به بی نهایت رنگ متنوع و زیبا دسترسی داشته باشید. کافی است رنگ موردنظر خود را از کاتالوگ رنگ این سرویس انتخاب کنید و ظرف مدت ۵ دقیقه آماده تحویل بگیرید.

لطفا سوالات و نظرات خود را با ما در فروشگاه رنگ و ابزار زبرنگ در میان بگذارید. 

منبع: سیل باند کمیکالز